Suwałki

Zarówno z Suwałkami, jak i z całą Suwalszczyzną powiązanych jest wiele legend. Jedną z piękniejszych legend jest historia o pięknej Jegli, królowej szurpilskich jezior. W chacie puszczańskiego bartnika, żyła niegdyś niezwykłej piękności dziewica – Jegla. Książęta i królowie z najodleglejszych zakątków świata składali jej dary i wyznania miłosne. Jednak odmawiała każdemu, a boga jezior litewskich Żaltisa. Pewnego dnia przemienił się on w pięknego węża i wypełzną na brzeg jeziora, gdzie zobaczył prześliczną Jeglę kąpiącą się w jeziorze. Od tej chwili pragnął tylko jednego: miłości tej dziewicy. Postanowił więc wysłać do chaty bartnika najelokwentniejszych swatów. Kazał im opowiedzieć wszystko, co najlepsze o sobie. Tak też zrobil. Jegla postanowiła się spotkać z bogiem Żaltisem nad brzegiem jeziora. Kiedy się spotkali i spojrzeli sobie w oczy wiedzieli, że należą do siebie i żadna siła ich nie rozdzieli. Bóg Żaltis tchną w duszę Jegli nieśmiertelność i przemienił ją tak, by mogła przebywać w wodnym świecie. Jegla była zachwycona życiem w kryształowym pałacu, jej małżonek spełniał wszystkie jej życzenia, prócz jednego, nie mogła odwiedzić swojego rodzinnego domu. Mąż pod namowami pozwolił jej odwiedzić dom, jednak zastała tam wyłącznie dwóch braci. Nie chcieli oni pozwolić Jeglnie wrócić do męża, więc podstępem zamordowali króla Żelitusa.

Suwałki posiadają bardzo cenne zabytki. Aż 182 obiekty znajdują się w rejestrze zabytków, a poza nimi 250 znajduje się w ewidencji zabytków. Zabytki te są świadectwem tożsamości kulturowej społeczeństwa. Zabudowa centrum Suwałk pochodzi z przełomu XIX i XX wieku. Pięknym zabytkiem architektonicznym jest Konkatedra pod wezwaniem świętego Aleksandra pochodząca z lat 1820-1822. Jej projektantem był Aignera, który dokładnie dopracował każdy szczegół świątyni. Równie pięknie prezentuje się Resursa Obywatelska, gdzie obecnie znajduje się Muzeum Okręgowe. Tak samo neoklasycystyczny ratusz z połowy XIX wieku i Budynek archiwum zasługują na szczególną uwagę. Gmach dawnego gimnazjum gubernialnego, pochodzący z lat 1843-1846 , którego projektantem był Corazzi,jest ogromną budowlą, gdzie obecnie miejscowi się I Liceum Ogólnokształcące w Suwałkach. Warto zobaczyć przepiękne budynki wzdłuż ulicy Kościuszki i Chłodnej, jest to Zespół klasycystycznych kamieniczek zwany inaczej Suwalską Starówka. Niewątpliwie Suwałki to miasto pełne zabytków, które uświetniają całą tamtejszą kulturę.

Komedowie wigierscy założyli Suwałki w 1680 roku. Wtedy składały się one zaledwie z dwóch domów, jednak trzydzieści lat później posiadały już prawa miejskie. Władz województwa augustowskiego Królestwa Polskiego umieściło swoją siedzibę w Suwałkach w 1815 roku co przyczyniło się do znacznego rozwoju miasta. Suwałki były wtedy położone na bardzo ważnym trakcie z Warszawy do Petersburga, co również wpłynęło na ich rozwój. Dodatkowo w Suwałkach stacjonowało wojsko. Było to aż 10 tysięcy żołnierzy, dla potrzeb których wybudowano rozległe koszary i cerkiew garnizonową. Dzisiaj jest to kościół świętego Piotra i Pawła. Znacznie zahamowało rozwój Suwałk oddanie do użytku kolei warszawsko-petersburskiej wiodącej przez Białystok, ponieważ omijała ona Suwałki. Jednak było to miasto garnizonowe Królestwa Polskiego. Do dziś zachowały się cztery zabytkowe zespoły klasztorne, gdzie stacjonowało wojsko rosyjskie, a później wojsko polskie. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w Suwałkach znajdowała się siedziba władz powiatowych. W czasie okupacji miasto wcielono do Prus Wschodnich, a po II wojnie światowej powoli nastąpiła odbudowa miasta i jego rozwój.